Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2010-2011, Dep. Nederlands, Universiteit van Utrecht

Rouwadvertenties in FR, VS en NL

Overlijdensberichten verschijnen dagelijks in de landelijke dagbladen en hebben een communicatief doel. We hebben de verschillen en overeenkomsten bestudeerd van rouwadvertenties in Franse, Engelse en Nederlandse dagbladen. Als bronnen hebben we het Franse Le Monde gebruikt, het Engelse The Times en het Nederlandse de Volkskrant.

Met behulp van een contrastieve analyse hebben wij deze 150 rouwadvertenties vergeleken en geanalyseerd. De redenen dat rouwadvertenties zich goed lenen voor een contrastieve analyse, zijn de relatief korte lengte van de berichten, de frequent terugkerende standaard formuleringen en basiscomponenten die een advertentie dient te bevatten. We gaan uit van het bestaan van de door Agar (1994) geïntroduceerde term languaculture, dat wil zeggen dat de taaluitingen die iemand doet, samenhangen met de cultuur die iemand met zich mee draagt. Taal en cultuur zijn zo dus onlosmakelijk verbonden. House (1996) stelde vijf dimensies op om culturele taaluitingen te vergelijken, wij hebben ons corpus op twee van die dimensies vergeleken, namelijk de dimensies ‘Orientation towards content’ vs. ‘Orientation towards addressees’ en ‘Ad-Hoc formulation’ vs. ‘Verbal routines’. Deze twee dimensies hebben we verder opgesplitst in meetbare subdimensies, zoals ‘wel of niet persoonlijke tekst’, ‘wel of niet gedichtjes, citaten en afbeeldingen erbij’, en ‘wel of geen beschrijving van het leven van de overledene’. De Nederlandse rouwadvertenties vielen vooral op, wat betreft hun vrijheid in opmaak, tekst en vormgeving. Er waren significant meer gedichtjes, persoonlijke teksten, citaten en levensbeschrijvingen in te vinden dan in de Engelse en Franse advertenties. De Nederlandse rouwadvertenties kunnen dus geschaard worden onder veel ‘ad-hoc formulation’ en vooral ‘orientation towards addressees’. De Franse namen een middenplek in, en de Engelse waren bij uitstek te scharen onder veel ‘verbale routines’ en veel ‘orientation towards content’.

Vervolgonderzoek zou zich kunnen richten op een diachrone analyse, waarbij gelet kan worden op hoe rouwadvertenties bijvoorbeeld hun religieuze wortels verloren hebben door de jaren heen. Een andere bron voor vervolgonderzoek zouden de digitale vormen van overlijdensberichten kunnen zijn. Bijgevoegd plaatje geeft vier advertenties, waarbij de linker twee over dezelfde persoon gaan, uit een Nederlandse en een Franse krant, de meest rechtse kolom geeft een Engelse en een Franse advertentie van dezelfde persoon, zo is het verschil goed te zien.

Reageer: