Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2010-2011, Dep. Nederlands, Universiteit van Utrecht

Only what the listener allows to be a joke is a joke

Een gemiddelde televisiekijker staat er meestal niet bij stil wat er allemaal bij ondertiteling komt kijken. Door ons onderzoek zijn wij ervan overtuigd geraakt dat ondertitelen een complexe bezigheid is, zeker  het ondertitelen van humor. Dit komt doordat humor vaak cultureel bepaald is. Daar komt nog eens bij dat de vertaler slechts beperkte ruimte en tijd heeft voor de vertaling. Bovendien gaat het bij het ondertitelen van televisie om zogenaamde “diagonale” vertaling (van gesproken naar geschreven taal en van de ene taal naar de andere).

Voor ons onderzoek hebben we een kleinschalige contrastieve tekstanalyse uitgevoerd op vijfentwintig Engelstalige grappen en hun Nederlands- en Franstalige ondertitels uit de Amerikaanse show A spark of insanity van Jeff Dunham (2007).

Onze onderzoeksvraag was: In hoeverre worden er culturele aanpassingen gedaan bij de vertaling van humor uit de Engelstalige show Spark of Insanity van Jeff Dunham naar de Nederlandse en Franse ondertiteling?

We hebben bij onze analyse gekeken naar welke strategieën de Franse en Nederlandse vertalers gebruiken om de Engelstalige humor te vertalen. De belangrijkste conclusie die we uit onze analyse hebben getrokken is dat in het algemeen de Nederlandse vertaling veel letterlijker is en dat in de Franse vertaling meer wordt aangepast. In het Frans werden met name in de (altijd cultureel bepaalde) “allusions” aanpassingen gedaan. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de Franse kijker minder vertrouwd is met de Amerikaanse cultuur dan de Nederlandse kijker. Ook verbale ironie werd bovendien vaker aangepast in de Franse ondertiteling dan in de Nederlandse. Dat is ook te zien in het voorbeeld dat te zien is op de afbeeldingen. In het Nederlands wordt de Engelse zin: “It’s more of a… blue Prius” letterlijk vertaald. In het Frans wordt de tekst echter aangepast door de toevoeging van  het woord ‘pastel’, wat de ‘verborgen betekenis’ in het Engels en Nederlands expliciteert.

.

Reageer: