Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2010-2011, Dep. Nederlands, Universiteit van Utrecht

“Ik snap het niet?!” Didactische gesprekken tussen docent en leerling.

Ik snap het niet”, is een uitspraak die vaak voorkomt in het onderwijs. Docenten beginnen dan vaak met een uitleg terwijl het specifieke probleem niet duidelijk is. Hierdoor wordt, in de meeste gevallen, de vraag van de leerling niet beantwoord. Hoe weten docenten tegen welk specifiek probleem leerlingen aankomen, en op welke manier maken leerlingen hun docent duidelijk dat wat ze niet snappen?

Eerder onderzoek liet ons zien dat misverstanden in didactische interacties vaak ontstaan in de fase van (gezamenlijke) probleemdefinitie. Participatie is belangrijk om tot een probleemdefinitie te komen. Tijdens didactische interacties tussen docent en leerling vindt de meest participatie plaats, met name door allochtone leerlingen. Allochtone leerlingen hebben vaak in het (wiskundig)onderwijs een achterstand op autochtone mede-studenten. Maar ligt dit aan de taal- en/of tekstproblemen waar zij tegen aan lopen, of krijgen zij geen kans (tijd en ruimte) om hun problemen toe te lichten?

In ons onderzoek wilden wij de fase van probleemdefinitie verder onderzoek en hebben wij beoogd antwoord gegeven op de vraag: “Op welke manier heeft de fase van probleemdefinitie in didactische interacties tussen leerling en docent invloed op het begrip van de wiskundestof?” Binnen de interactiebenadering hebben wij, aan de hand van een discourse-analyse transcripten van gesprekken geanalyseerd. Hierbij hebben we steeds extra gelet op de verschillen tussen autochtone en allochtone leerlingen.

Wat naar voren kwam in ons onderzoek is dat de fase van probleemdefinitie een (belangrijke) invloed heeft op het uiteindelijke begrip van de leerling over de opgave. Allochtone leerlingen lieten vaker een fase van probleemdefinitie zien dan autochtone leerlingen, maar zij specificeerde gedurende het gesprek hun probleem minder vaak dan de autochtone leerlingen. Allochtone leerlingen participeren minder tijdens gesprekken dan autochtone leerlingen, dit terwijl zij hier juist hun voordeel uit kunnen halen om zo hun probleem te verduidelijken.

Hajer, M., (1996). Leren in een Tweede Taal. Interactie in vakonderwijs aan een meertalige klas. Groningen: Wolters Noordhoff.

Elbers, Ed P. J. M., & Haan, M. J., (2003). Samenwerking in de multiculturele klas. Culturele normen en samenwerkingspatronene. Pedagogische Studiën, 79(6), pp. 451-467.

Reageer: