Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2010-2011, Dep. Nederlands, Universiteit van Utrecht

De pragmatiek van sarcasme

“Nou als het op Facebook stond dan zal het wel waar zijn he?” Dit was een van de vele antwoorden bij onze Discourse Completion Test. Komt het over als een sarcastische opmerking? Dat was ook precies de bedoeling! Door middel van nadruk te leggen en woorden zoals he toe te voegen, kan een simpele zin omgedraaid worden tot een bijtende opmerking. In ons onderzoek richten wij ons niet zozeer aan de herkenning van sarcasme, maar meer op het gebruik daarvan: de pragmatiek. Hierbij hebben wij onze focus gelegd op de reactie op sarcasme en of dit beïnvloed wordt door de dimensie Power Distance van Hofstede (2005).

Dus als je het bovenstaande plaatje zou beschouwen, zijn wij meer geïnteresseerd in hoe de vrouw zou reageren en wat dit zegt over hun cultuur. Hierbij hebben wij gekeken naar de verschillen en overeenkomsten tussen het Engels en het Nederlanders. Onze hypothese was dat sprekers van het Nederlands hun strategie aanpassen aan die van de native speakers van het Engels zodra ze overschakelen naar de Engelse taal.

We hebben ons onderzoek uitgevoerd onder 45 studenten en die onderverdeeld in drie groepen: groep 1 waren Engelse native speakers die de Engelse versie van de DCT invulden, groep 2 waren Nederlandse native speakers die de Engelse versie van de DCT invulden en groep 3 waren Nederlandse native speakers die de Nederlandse versie invulden. Hun antwoorden hebben we onderverdeeld in vijf mogelijke strategiën: een verontschuldiging, een sarcastische opmerking als vorm van humor, een sarcastische opmerking als vorm van belediging, een verdediging/uitleg en tenslotte serieus ingaan op het onderwerp. Dit hebben we ingevoerd in SPSS en zo hebben we de drie groepen met elkaar vergeleken.

We hebben helaas geen significante resultaten verkregen uit onze analyse. Daarvoor hadden we waarschijnlijk een te klein corpus. Wel zagen we dat wanneer er geval was van een hoge Power Distance, de Engelse NS veel vaker sarcasme gebruikten dan Nederlandse NS (zowel groep 2 als 3). Helaas hebben we dit niet kunnen bewijzen.

Reageer: