Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2010-2011, Dep. Nederlands, Universiteit van Utrecht

De meest directe Ticket to Ride, wie wint?

Iedereen die wel eens een handleiding voor zijn nieuwe tv-toestel, de bijsluiter voor een medicijn of de regels van een net gekocht spelletje door leest kent het. Dezelfde tekst in meerdere talen, en nooit zijn ze letterlijk vertaald!

Dat komt omdat talen in meer opzichten verschillen dan in woorden en grammatica. Achter elke taal zit cultuur, met gewoontes, manieren van doen en beleefdheidsvormen. Waar Italianen altijd lijken te commanderen zeggen ze van Amerikanen dat ze constant om de essentie heen praten. En precies dat hebben wij onderzocht.

We hebben de spelregels genomen van het spel ‘Ticket to Ride, the cardgame’ en hiervan de Engelse, Nederlandse en Italiaanse versie geanalyseerd. We wilden weten wat het verschil is tussen hoe de lezer in de drie talen aangesproken wordt, en welke hierin het meest direct is. Kortom, in welke taal zeggen ze het vaakst ‘Deel de kaarten!’ en in welke taal geven ze de voorkeur aan ‘Men zou de kaarten kunnen delen’, om maar even twee uitersten te nemen.

Directheid is een van de dimensies die House (1996) heeft geïntroduceerd voor cultuurvergelijkend onderzoek. Om de mate van directheid te bepalen bij de tekst maken we gebruik van 13 categorieën waarin aanspreekvormen ingedeeld zijn. De minst directe vorm krijgt een 1, de meest directe vorm een 13. Vervolgens tellen we alle punten per taal bij elkaar op, en zo krijgen we een indicatie van hoe direct elke taal is in zijn aanspreekvormen.

Uit het onderzoek bleek dat de Engelse tekst het meest direct was, kort gevolgd door de Italiaanse tekst. De Nederlandse tekst was het minst direct. De categorieën waarin we de aanspreekvormen hebben opgedeeld zijn nog wel voor discussie vatbaar, dit kan invloed gehad hebben op het resultaat.

Het zijn dus de Engelstaligen die dit spelletje hebben gewonnen, en die het meest direct zijn in hun instructies. Maar als echte Nederlanders staan we natuurlijk volledig open voor vervolgonderzoek, we gaan voor revanche!

Reageer: